Yuri Zytsarren oroimen argianСветлой памяти Юрия Зыцаря

Gernika 2009 №6

Герника 2009 №6

Tamara Makharoblidze
Tbilisiko Estatuko Unibertsitatea

Тамара Махароблидзе
Тбилисский государственный университет

Yuri Vladimirovich Zytsar gizon handia zen, hitz honen zentzu osoan. Zientzialari izugarria zen, pentsamendu diapasoi harrigarri zabal batez, mundua eta zientzia hartzeko bolumen handi batez. Yuri Vladimirovich Zytsar etxe handi eta epela zen, horra beti joan zitekeen laguntza eske eta inguratzen zuen jendeari eskuzabal banatzen zion bere bihotzeko epeltasuna. Begi urdineko gizon ez georgiar hau, maletatxo beltza eskuetan, argi bereizten zen beste katedratikoengandik Tbilisiko Estatu Unibertsitatean, beregan beti egoten zen lurrekoa ez zen zerbait, eta jakina, zientziaren berritasunak eta literatura eta olerkiaren detailerik niminoenak ulertzen zituen zorrotz.

Юрий Владимирович Зыцарь был большим человеком в полном смысле этого слова. Он был великолепным ученым с потрясающим диапазоном мышления и объемным восприятием мира и науки. Юрий Владимирович Зыцарь, это был большой теплый дом, куда всегда можно было обратиться за помощью, и он щедро дарил теплоту своего сердца окружающим его людям. Этот голубоглазый высокий негрузин с черной сумкой в руках ярко выделялся из других профессоров в Тбилисском государственном университете, в нем всегда было что-то не от мира сего, и конечно, он прекрасно понимал любые новшества науки и мельчайшие тонкости литературы и поэзии.

Zytsarren ikasle hurbila izateko zorte eta ohorea izan nituen. Sarritan elkartzen ginen bere etxean. Gonbidatzea maite zuen, izatez eskuzabala zen eta, askotan esertzen ginen bere mahai apalean, olerkiak irakurtzen genituen hainbat hizkuntzatan, itzultzen genituen eta jakina, amaigabean hitz egiten genuen linguistikaz, teoria ausartenak aztertuz eta sakonduz. Benetan pozten zen nire arrakasta eta aurkikuntza linguistikoekin, honek, noski, adorea ematen zidan mundu ez oso lagungarri honetan. Bihotz osoz desiratzen nien nire kide gazteei halako lagun eta irakasle izan zezaten!

Мне выпала честь и счастье быть любимой ученицей Зыцаря. Мы часто встречались у него дома. Он любил угощать, так как сам по натуре был щедрым, и мы часто сидели за небогатым столом, читали стихи на разных языках, переводили их и, конечно, бесконечно говорили о лингвистике, обсуждая и выдвигая самые смелые теории. Он искренне восторгался моими удачами и лингвистическими открытиями, что конечно, очень подбадривало меня в этом не совсем дружественном мире. Я от всего сердца пожелала бы своим юным коллегам иметь такого друга и учителя!

Yuri Vladimirovich Zytsar ezagutu nuen 1979an Tbilisiko Estatu Unibertsitatean. Artikulu batean azaldu nuen bezala “Gaur egungo baskologia kartveliarraren emaitzak eta perspektibak” (Gernika: euskal kulturaren aldizkaria. 2008/2): “Euskara-Kaukasiar hipotesi ospetsuak jende asko erakarri zuen eta ikerlariak bildu zituen euskara-kaukasiar eta euskara-kartveliar esparruko lan filologiko eta historikoak”.

С Юрием Владимировичем Зыцарем я встретилась в 1979 году в Тбилисском государственном университете. Как я уже отметила в одной своей статье «Результаты и перспективы современной картвельской баскологии» (Герника: журнал о баскской культуре. 2008. № 2): «Известная баскско-кавказская гипотеза побудила многих ученых включиться в исследование баскско-кавказской и, в частности, баскско-картвельской проблематики».

70ko hamarkadaren erdialdean, A. Txikobavaren eskaeraz, Tbilisiko Estatu Unibertsitatera etorri zen Yuri Vladimirovich Zytsar, jakintza zabaleko eta zientziarako potentzial handiko hizkuntzalaria. Oro har, Georgiako bizi euskaltzale osoa bere izenarekin lotzen da. Georgiako Sobiet Errepublikako Zientzia Akademiako Tbilisiko Estatu Unibertsitateko euskaltzaleen eskola sortu zuen. Eskola hau pentsamendu bereko lagunen bilgunea izan zen. Y. Zytsar, nekatu gabe, bere arima guztia jartzen zuen euskaltzaletasun kartveliarraren lanean.

В середине семидесятых годов прошлого века по приглашению академика А. Чикобавы в Тбилисский государственный университет приехал Юрий Владимирович Зыцарь — лингвист широкой эрудиции и огромного научного потенциала. С его именем связана практически вся баскологическая жизнь в Грузии. Он основал грузинскую баскологическую школу при Тбилисском государственном университете и АН ГССР. Школа эта была условным дружеским объединением единомышленников. Ю. Зыцарь неустанно вкладывал всю свою душу в работу над картвельской баскологией.

Tbilisiko Estatu Unibertsitatean, Y. Zytsarren zuzendaritzapean, 80ko hamarkadan arrakastaz ospatu ziren haren ikasleen doktorego tesiak: Dodo (Medea) Glonti, Greta Txantladze, Ketevan Megreli, Natela Sturua, Salome Gabunia, Georgi Shalamberidze, Revaz Txanturia. Doktorego tesiak euskara-kaukasiar konparatibismoaz, morfologia eta lexikologian eta baita tipologian ere.

В 1980-е гг. в ТбГУ под руководством Ю. В. Зыцаря успешно защитили кандидатские диссертации его ученики: Додо (Медея) Глонти, Грета Чантладзе, Кетеван Мегрели, Натела Стуруа, Саломе Габуния, Георгий Шаламберидзе, Реваз Чантурия. Диссертационные исследования были посвящены морфологии и лексикологии баскско-кавказской компаративистики, а также типологии.

1988ko urrian, Tbilisiko Estatu Unibertsitatean, Y. Zytsarren zuzendaritzapean, ospatu zen nire doktorego tesiaren defentsa: “Euskal aditzaren datibo sistema, fenomenoa, deskribapena eta ezaugarri tipologikoak”. 2005ean ondoko liburua dedikatu nion: “Euskal aditzaren datiboaren azterketa tipologikoa”.

В октябре 1988 г. в ТбГУ под руководством Ю. В. Зыцаря состоялась защита кандидатской диссертации Т. Махароблидзе: «Система адресатности баскского глагола: Опыт выявления, описания и типологической характеристики» (Махароблидзе 1988). В 2005 году я посвятила Зыцарю книгу «Типологический анализ адресатности баскского глагола».

Niretzat Yuri Vladimirovich izan zen irakasle handia eta laguna. Adiskidetasun hau zientzia eta poesiatik zetorren, benetakoa eta aratza, elkarrekiko errespetuan oinarritua. Berezko garrantziko lan zientifikoen aldean, Zytsarrekin batera hamarka olerki itzuli genituen euskaratik georgierara eta errusierara. Subjektibotasunetik urrun nago eta esan dezaket itzulpen ederrak direla eta ziur aski, noizbait euskaldunek hortaz jakingo dutela.

Юрий Владимирович Зыцарь был для меня большим учителем и другом. Дружба эта была настоящая, вдохновленная наукой и поэзией, искренняя и чистая, которая основывалась на взаимном уважении. Помимо значительной научной работы, мы с Зыцарем перевели несколько десятков стихотворений с баскского на грузинский и русский языки. Я далека от субъективности в оценке и могу сказать, что это прекрасные переводы и, наверное, когда-нибудь баскский народ откроет их вновь.

Eta honela igaro zen denbora elkarrekiko bizitzaren arrakasta eta porrotaz, Peterburgora joan zen arte. Ez zituen Interneteko abantailak erabiltzen eta, zoritxarrez, ezin genuen sarritan kontaktua mantendu, oso garrantzitsua zen bizirik eta osasunez zegoela jakitea.

И так шло время, и мы делились друг с другом удачами и неудачами в жизни до его отъезда в Питер. Хотя он не пользовался возможностями интернета, и мы, к сожалению, не могли так часто общаться, мне всегда было очень важно знать, что он жив-здоров.

Zytsarren heriotza jakin nuenean hutsaren sentimena izan nuen, baina berari buruz zenbat eta gehiago pentsatu, zenbat eta areago betetzen nau haren bizitzarekiko adorea. Bai, nire laguna joan da zeruetara, bere atzean oroimen argia eta esku-izkribu preziatuak utzita, seguruenean oraindik zientziara hitz berri asko ekarriko dituztenak.

Узнав о кончине Зыцаря, я почувствовала пустоту, но чем больше думаю о нем, все больше наполняюсь его энтузиазмом жизни. Да, мой друг ушел в небеса, оставив за собой светлую память и свои драгоценные рукописи, которые, по всей вероятности, еще скажут много новых слов в науке.

 

Gehitu zuen iruzkinak - Добавьтe Ваш комментарий

Zure izena (goitizena)
Ваше имя (псевдоним):
Iruzkina
Комментарий:
  Картинка с секретным словом
Pasahitza
Секретное слово:

ISSN 1998-5096
2007ko abenduaren seiko errolda agiria, SMI El FS77-30554 zenbakia
Свидетельство о регистрации СМИ Эл № ФС77-30554 от 06 декабря 2007 г.

Materialen ikusketa - Просмотры материалов : 352363